De oorsprong van tapas is omstreden. Er zijn diverse verhalen die de ronde doen, maar in hoofdlijnen zijn die het zelfde. Zoals wellicht wel bekend is, komen de tapas hapjes uit Spanje. Het woord tapas is afgeleid van het woord ‘tapar’. Tapar betekent in het Spaans: afdekken. Vroeger werden de hapjes, toen veelal brood met een smeersel, gebruikt om wijn of bier in een glas af te dekken. Om op deze manier vliegen en ander ongedierte bij het drinken weg te houden. 

Een ander verhaal doet de ronde, dat Spaanse koning Alfonso X El Sabio tapar nuttigde om te voorkomen dat het alcohol te snel naar zijn hoofd steeg en hij aangeschoten raakte. Hij gebruikte dus eigenlijk de tapa als ‘stevige bodem’. Deze verhalen gaan terug naar het jaar +-1250! Of het nou echt vorstelijk is begonnen of het arbeiders zijn geweest die de hapjes gebruikten om het drinken af te dekken – hoe het echt is ontstaan is zullen we vermoedelijk nooit te weten komen. 

Karakteriserend aan de tapas, is dat de gerechten als tussendoortje of als voorgerecht worden geserveerd. De gerechten zijn vrijwel nooit zoet en worden geserveerd in kleine porties. In Spanje eet men tapas doorgaans staand! De eetgelegenheden zijn informeel van aard. Gezellig en lekker bijpraten met vrienden, familie of collega’s.

In Spanje is tapas overigens helemaal niet speciaal, het is een onderdeel van het dagelijkse leven. Als je kijkt naar populariteit per streek, dan wint Andalusië het met vlag en wimpel. Daar kun je er helemaal niet omheen. Dit heeft er ook mee te maken dat hier de oorsprong ligt. Het woord tapas is trouwens niet overal standaard. Je komt in Spanje ook de woorden poteo en pinchos/pintxos tegen. Pinchos zijn hapjes aan een prikker. Dus bijvoorbeeld stokbrood met iets lekkers er op ansjovis in combinatie met een olijf. 

In Nederland is een grote doelgroep die het leuk vindt om hapjes te maken in eigen keuken. Vaak worden de hapjes op een serveerplank geserveerd. Een mooie presentatie is immers het halve werk! Op een tapasplank of hapjesplank, kun je ook prima wat basishapjes toevoegen als olijven en toastjes met smeersels als aioli of tapenade of pesto. 

In het aanbod van tapas is een duidelijke split te maken, namelijk warme en koude tapas hapjes. Koude hapjes kun je prima vooraf maken en wegzetten in bijvoorbeeld de koelkast. Warme hapjes dien je op na de bereiding. Als we ons puur beperken tot Spaanse tapas, dan zijn er een aantal klassiekers. Klassiekers in de zin, dat ze bekend zijn in Spanje, maar ook veel worden bekeken door onze bezoekers.

Het totale overzicht van Spaanse tapas vind je in daarvoor aangemaakte categorie. We lichten er een aantal populaire hapjes uit. Dit zijn: 

• Pincho’s met geitenkaas
• Crema Catalana
• Gamba’s pil pil
• Albondigas
• Patatas Brava’s
• Spaanse tortilla ofwel tortilla de patatas
• Chorizo gehaktballetjes

Bij tapas drink je traditioneel Spaanse wijn, sangria, cava of een eenvoudig biertje. De keuze hangt af van het seizoen, de gerechten en de gelegenheid.

Spaanse rode wijn is de klassieke keuze, vooral bij vleesgerechten als albóndigas, chorizo of jamón. Een Tempranillo uit Rioja of Ribera del Duero past bij vrijwel alle stevige tapas. Voor lichtere hapjes is een Garnacha een goede keuze.

Witte wijn werkt fantastisch bij tapas met vis en groenten. Een Albariño uit Galicië past perfect bij gambas pil pil en andere visgerechten. Verdejo uit Rueda is een fris alternatief voor warme avonden.

Cava, de Spaanse mousserende wijn uit Catalonië, is een uitstekende allrounder. De frisse bubbels reinigen het palet tussen de verschillende smaken door — ideaal als je veel verschillende tapas serveert.

Sangria is vooral geliefd bij toeristen en in de zomer. In Spanje wordt het minder gedronken dan men denkt, maar voor een gezellige avond met vrienden is het perfect. Maak het een paar uur van tevoren zodat het fruit goed kan intrekken — bekijk hiervoor het sangria-recept.

Bier is in Spanje zelf de meest gedronken begeleider van tapas. Een caña (klein getapt biertje) of een Estrella Damm past bij vrijwel elk hapje. Bij stevig pittige tapas zoals patatas bravas verkoelt bier de pit beter dan wijn.

Alcoholvrije opties: tinto de verano (rode wijn met gazeuze) maar dan zonder wijn, een goede limonade van pers-sinaasappel, of horchata (een zoete amandeldrank uit Valencia).